zasady opodatkowania wyrobÓw ropopochodnych podatkiem akcyzowym w orzecznictwie europejskiego trybunaŁu SprawiedliwoŚci
ElZbieta lis
Niedawne zawirowania związane z opłacaniem akcyzy za sprowadzenie używanych aut do Polski udowodniły, że problematyka związana z naliczaniem podatków pośrednich jest bardzo istotna – tak dla państwa, jak i przedsiębiorców. Jest to istotne zwłaszcza w momencie, gdy Polska – jako członek Unii Europejskiej – musi stosować się do dyrektyw Wspólnot, ale nie przyswoiła sobie jeszcze wszystkich zasad wypracowanych w państwach starej Unii.
Na pytania związane ze stosowaniem akcyzy w polskim i unijnym porządku prawnym doskonale odpowiada niniejsza publikacja. Jest to pierwszy tak wyczerpujący komentarz dotyczący tej tematyki. W książce – na przykładzie wyrobów ropopochodnych – przedstawiono podstawowe zasady opodatkowania akcyzą, które mają zastosowanie do wszystkich rodzajów wyrobów akcyzowych, w tym również alkoholi i tytoniu. Dzięki temu praca ma walor ogólniejszego opracowania, choć rozpatruje wiele przypadków szczegółowych.
W poszczególnych rozdziałach publikacji zwrócono uwagę przede wszystkim na te zagadnienia, które budzą największe trudności i wątpliwości interpretacyjne. Stąd komentarz ten może być cennym źródłem wiedzy nie tylko dla teoretyków prawa, lecz także dla przedsiębiorców i wszystkich podmiotów działających w branżach związanych z obowiązkiem zapłaty akcyzy.
Ze spisu treści
Rozdział 1
Charakterystyka i rozwój podatku akcyzowego 21
1.1. Charakterystyka podatku akcyzowego 21
1.2. Podatek akcyzowy w Polsce 27
1.3. Harmonizacja podatku akcyzowego w Unii Europejskiej 31
1.4. Przepisy prawa Wspólnoty Europejskiej i ustawy o podatku
akcyzowym w zakresie wyrobów ropopochodnych 36
1.4.1. Zakres wyrobów energetycznych 39
1.4.2. Stawki podatku akcyzowego w dyrektywie energetycznej
a poziom opodatkowania akcyzą w Polsce 44
1.4.3. Zwolnienia lub obniżenie stawek akcyzy 50
1.4.4. Kontrola i nadzór nad przemieszczaniem wyrobów
energetycznych 55
1.4.5. Czynności rodzące powstanie obowiązku podatkowego
w akcyzie 58
Rozdział 2
Zasady opodatkowania podatkiem akcyzowym w świetle
orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości
w zakresie opodatkowania wyrobów ropopochodnych 63
2.1. Zasada jednolitości prawa 66
2.2. Zasada interpretowania zwolnień w sposób ścisły 71
2.2.1. Zakaz ograniczania zwolnień 72
2.2.2. Zakaz rozszerzania zwolnień 81
2.3. Zakaz nakładania opłat o charakterze podobnym do akcyzy
wbrew przepisom o zwolnieniach z podatku akcyzowego 84
2.4. Zasada obowiązku sprawowania kontroli nad zwolnieniami 89
2.5. Zasada jednokrotnego opodatkowania wyrobów akcyzowych 96
Rozdział 3
Zgodność polskich regulacji o podatku akcyzowym z zasadami
wynikającymi z orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Sprawiedliwości 102
3.1. Zasada jednolitości prawa 102
3.2. Zasada interpretowania zwolnień w sposób ścisły 108
3.2.1. Zakaz ograniczania zwolnień 108
3.2.2. Zakaz rozszerzania zwolnień 125
3.3. Zakaz nakładania opłat o charakterze podobnym do akcyzy
wbrew przepisom o zwolnieniach z podatku akcyzowego 126
3.4. Zasada obowiązku sprawowania kontroli nad zwolnieniami 133
3.5. Zasada jednokrotnego opodatkowania wyrobów akcyzowych 135
Rozdział 4
Rola Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zakresie
stosowania przepisów o podatku akcyzowym w Polsce 144
4.1. Tworzenie interpretacji przepisów wspólnotowych 147
4.1.1. Skutki orzeczeń ETS w postępowaniu przed innymi sądami 149
4.1.2. Skutki orzeczeń ETS dla podmiotów indywidualnych 155
4.2. Nadanie konkretnej treści dyrektywom 159
4.3. Sądowa kontrola przestrzegania prawa 161
Rozdział 5
Wnioski dla Polski 170
5.1. Zakres wyrobów ropopochodnych podlegających
opodatkowaniu akcyzą 170
5.2. Klasyfikacja wyrobów akcyzowych 172
5.3. Zwolnienia z podatku akcyzowego 172
5.4. Zasada jednokrotnego opodatkowania a nadwyżki wyrobów
akcyzowych 174
5.5. Zasada jednokrotności opodatkowania akcyzą – zwrot podatku
akcyzowego 175
5.6. Kontrola nad zwolnieniami 178
Wykaz orzecznictwa 191
Orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości 191
Orzeczenia polskich sądów 194
Interpretacje organów podatkowych 196
Wykaz źródeł prawa 197