SYSTEM PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ
PODRĘCZNIK
PRAWO I POLITYKA ROLNA
UNII EUROPEJSKIEJ
TOM XXVI
WYDANIE 1
Pod redakcją
Aliny Jurcewicz
Przedłożony Czytelnikom podręcznik poświęcony jest zagadnieniom unijnego ustawodawstwa rolnego, którego rola w polskiej legislacji niepomiernie wzrosła wraz ze wstąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej.
W podręczniku przedstawione zostały – w niezbędnym zakresie – polskie regulacje prawnorolne na tle obowiązującego ustawodawstwa unijnego. Uwzględniono tu także najistotniejsze, „milowe” orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz podstawową literaturę przedmiotu.
Podręcznik przeznaczony jest przede wszystkim dla studentów i doktorantów wydziałów prawa i administracji wyższych uczelni; skorzystać mogą też z niego studenci uczelni rolniczych i ekonomicznych. Równie dobrze jednak książka ta posłuży praktykom zajmującym się ustawodawstwem rolnym Unii Europejskiej.
Spis treści
1. Prawne podstawy wspólnej polityki rolnej (Alina Jurcewicz, Paweł Popardowski,
Joanna Zięba)
1.1. Źródła wspólnej polityki rolnej
1.1.1. Zagadnienia wstępne
1.1.2. Katalog i hierarchia źródeł prawa rolnego
1.1.3. Rola orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wykładni unijnego prawa rolnego
1.2. Definicja produktów rolnych
1.3. Definicja producenta rolnego i gospodarstwa rolnego
1.4. Założenia i zasady wspólnej polityki rolnej
1.5. Zadania wspólnej polityki rolnej
1.6. Traktatowe środki regulowania wspólnej polityki rolnej a zasady ogólne
1.6.1. Pojęcie wspólnej organizacji rynków rolnych
1.6.2. Środki regulowania wspólnej polityki rolnej
1.6.3. Zasada proporcjonalności w działaniach wspólnej organizacji rynków
1.6.4. Zakaz dyskryminacji producentów lub konsumentów
1.6.5. Finansowe mechanizmy wspierania rolnictwa wspólnotowego
1.7. Reguły konkurencji w rolnictwie
Literatura uzupełniająca
Podstawowe dokumenty
Orzecznictwo TSUE
Pytania podsumowujące
2. Ewolucja wspólnej polityki rolnej (Alina Jurcewicz, Paweł Popardowski, Joanna Zięba)
2.1. Wprowadzenie
2.2. Wczesny etap rozwoju wspólnej polityki rolnej
2.3. Jednolity Akt Europejski
2.4. Reformy wspólnej polityki rolnej w latach 1988–1999
2.5. Agenda 2000
ki rolnej podjęte na szczycie w Luksemburgu w 2003 r.
2.7. Przegląd wspólnej polityki rolnej w 2008 r.
2.8. Światowa Organizacja Handlu – wsparcie rolnictwa w aspekcie międzynarodowym
2.9. Podsumowanie
Literatura uzupełniająca
Podstawowe dokumenty
Pytania podsumowujące
3. Podstawowe instrumenty regulowania polityki rynkowo-dochodowej
(Elżbieta Tomkiewicz)
3.1. Uwagi wstępne
3.2. Podstawowe środki stosowane na rynku wewnętrznym
3.2.1. Wspólne ceny rolne
3.2.2. Skup interwencyjny produktów rolnych jako podstawowy środek interwencji wewnętrznej
3.2.3. Dopłaty do prywatnego przechowywania produktów rolnych
3.2.4. Płatności bezpośrednie jako główny mechanizm wspierania dochodów rolniczych
3.2.4.1. System płatności bezpośrednich obowiązujący w państwach członkowskich przyjętych do Unii Europejskiej w 2004 r.
3.2.5. Instrumenty ograniczania nadprodukcji rolnej
3.2.6. Subwencjonowanie konsumpcji produktów rolnych
3.2.7. Nadzwyczajne środki wspierania rynku
3.3. Podstawowe instrumenty regulacji wymiany handlowej z państwami trzecimi
3.3.1. Licencje importowe i eksportowe
3.3.2. Środki stosowane w imporcie produktów rolnych
3.3.3. Instrumenty subwencjonowania eksportu rolnego
Literatura uzupełniająca
Podstawowe dokumenty
Pytania podsumowujące
4. Polityka struktur rolnych i rozwoju obszarów wiejskich
(Marek Bocheński, Joanna Zięba)
4.1. Rys historyczny
4.1.1. Polityka strukturalna i prawodawstwo w latach 1972–1991
4.1.2. Reforma Raya MacSharry`ego
4.1.3. Agenda 2000
4.1.4. Szczyt Luksemburski 2003
4.2. Formy realizacji zadań polityki strukturalnej i wsparcia rozwoju obszarów wiejskich
4.2.1. Uwagi wstępne
4.2.2. Instrumenty służące poprawie konkurencyjności sektora rolnego i leśnego
4.2.2.1. Ułatwianie startu młodym rolnikom
4.2.2.2. Wcześniejsze emerytury (renty strukturalne w Polsce)
4.2.2.3. Modernizacja gospodarstw rolnych
4.2.2.4. Grupy producentów rolnych
4.2.3. Najważniejsze instrumenty ochrony i poprawy środowiska naturalnego terenów wiejskich
4.2.3.1. Uwagi wstępne
4.2.3.2. Płatności z tytułu naturalnych utrudnień dla rolników na obszarach górskich oraz na innych obszarach
4.2.3.3. Płatności dla obszarów Natura 2000
4.2.3.4. Płatności rolnośrodowiskowe, płatności z tytułu dobrostanu zwierząt oraz płatności leśnośrodowiskowe
4.2.3.5. Płatności z tytułu pierwszego zalesiania gruntów rolnych i gruntów nierolniczych
4.2.3.6. Wysokość, redukcja i anulowanie płatności
4.2.4. Instrumenty poprawy jakości życia na obszarach wiejskich i różnicowania gospodarki wiejskiej
4.2.4.1. Uwagi wstępne
4.2.4.2. Środki służące różnicowaniu gospodarki wiejskiej
4.2.4.3. Środki na rzecz poprawy jakości życia na obszarach wiejskich
4.2.4.4. Środki na rzecz szkolenia i informowania – rozwój kapitału ludzkiego
terenów wiejskich
4.2.4.5. Środki na rzecz nabywania umiejętności i aktywizacji w celu przygotowania i wdrożenia lokalnej strategii rozwoju
4.2.5. Inicjatywa LEADER
4.2.5.1. Uwagi wstępne
4.2.5.2. Lokalne grupy działania
4.2.5.3. Lokalne strategie rozwoju
4.2.5.4. Ukierunkowanie środków w ramach inicjatywy LEADER
4.2.6. Finansowanie rozwoju obszarów wiejskich
Literatura uzupełniająca
Podstawowe dokumenty
Pytania podsumowujące
5. Finansowe mechanizmy wspierania rolnictwa wspólnotowego (Elżbieta Tomkiewicz)
5.1. Rola Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w finansowaniu wspólnej polityki rolnej w latach 1962–2006
5.2. Jednostki przeliczeniowe jako element systemu finansowania wspólnej polityki rolnej
5.3. Przedmiotowy zakres działania Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
5.4. Dochody i wydatki funduszy rolniczych
5.5. Zasady administrowania środkami funduszy rolniczych
5.6. Agencje płatnicze
5.6.1. Uwagi wstępne
5.6.2. Agencja Rynku Rolnego
5.6.3. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Literatura uzupełniająca
Podstawowe dokumenty
Pytania podsumowujące
6. Przejściowe rozwiązania prawnorolne dla Polski (Paweł Popardowski)
6.1. Dostosowanie polskiego prawa rolnego do ustawodawstwa Wspólnoty Europejskiej w świetle Układu Europejskiego
6.2. Rolnictwo w Traktacie akcesyjnym
Literatura uzupełniająca
Podstawowe dokumenty
Pytania podsumowujące